Παγωμένος ώμος: τα τρία στάδια και τι βοηθά σε καθένα

Ο ώμος πονά, κάθε μήνα κινείται λίγο λιγότερο και κάποια στιγμή απλές καθημερινές κινήσεις γίνονται δύσκολες. Αυτή είναι η εικόνα του παγωμένου ώμου, μιας πάθησης που εξελίσσεται αργά και περνά από στάδια με διαφορετικές ανάγκες.

Η καλή είδηση είναι ότι ο πόνος και η δυσκαμψία συνήθως υποχωρούν με τον καιρό. Η λιγότερο καλή είναι ότι αυτός ο καιρός μπορεί να μετρηθεί σε μήνες ή και χρόνια. Γι’ αυτό αξίζει να ξέρετε τι συμβαίνει σε κάθε φάση και τι μπορεί να βοηθήσει.

Τι συμβαίνει στην άρθρωση και πώς γίνεται η διάγνωση

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών (AAOS), στον παγωμένο ώμο, που λέγεται και συμφυτική θυλακίτιδα, ο θύλακος της άρθρωσης παχαίνει και σφίγγει, ενώ σχηματίζονται χοντρές ινώδεις ταινίες, οι συμφύσεις. Συχνά υπάρχει και λιγότερο αρθρικό υγρό. Το αποτέλεσμα είναι πόνος και περιορισμένη κίνηση του ώμου.

Κατά την εξέταση, ο γιατρός συγκρίνει την κίνηση που κάνετε μόνοι σας με εκείνη που πετυχαίνει ο ίδιος όταν μετακινεί το χέρι σας. Στον παγωμένο ώμο, σύμφωνα με την AAOS, περιορισμένες είναι και οι δύο. Η ακτινογραφία βοηθά να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου και δυσκαμψίας, όπως η αρθρίτιδα, ενώ η μαγνητική τομογραφία και ο υπέρηχος δεν είναι απαραίτητα για να τεθεί η διάγνωση.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• άνθρωποι 40 έως 60 ετών, συχνότερα γυναίκες,
• άτομα με σακχαρώδη διαβήτη,
• όσοι κράτησαν τον ώμο ακίνητο για καιρό, μετά από χειρουργείο, κάταγμα, τραυματισμό του στροφικού πετάλου ή εγκεφαλικό,
• άτομα με υποθυρεοειδισμό ή υπερθυρεοειδισμό, καρδιαγγειακή νόσο ή νόσο Πάρκινσον.

Η σχέση με τον διαβήτη είναι από τις πιο σταθερές. Η AAOS γράφει ότι η πάθηση εμφανίζεται πολύ συχνότερα σε άτομα με διαβήτη, ενώ στη σελίδα για τον παγωμένο ώμο του ορθοπαιδικού χειρουργού Ανδρέα Λεωνίδου στο Μαρούσι αναφέρεται ότι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη έχουν σχεδόν διπλάσια πιθανότητα να τον εμφανίσουν και ότι ο κίνδυνος μεγαλώνει όταν ο διαβήτης είναι αρρύθμιστος.

Τα τρία στάδια, ένα προς ένα

Οι διάρκειες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η Mayo Clinic δίνει τα εξής ενδεικτικά διαστήματα:

• Στάδιο «παγώματος», περίπου 2 έως 9 μήνες: κάθε κίνηση πονά και η κινητικότητα μειώνεται σταδιακά.
• Στάδιο «παγωμένου ώμου», περίπου 4 έως 12 μήνες: ο πόνος μπορεί να λιγοστεύει, αλλά ο ώμος γίνεται πιο δύσκαμπτος.
• Στάδιο «ξεπαγώματος», περίπου 5 έως 24 μήνες: η κίνηση αρχίζει σιγά σιγά να βελτιώνεται.

Το NHS σημειώνει ότι ο πόνος μπορεί να χειροτερεύει τη νύχτα και να χαλά τον ύπνο, και ότι η πλήρης ύφεση μπορεί να χρειαστεί μήνες ή χρόνια.

Τι βοηθά σε κάθε φάση

Όσο κυριαρχεί ο πόνος, ο στόχος είναι η ανακούφιση χωρίς να «κλειδώσει» ακόμη περισσότερο ο ώμος. Το NHS συμβουλεύει να συνεχίσετε να κινείτε τον ώμο, γιατί η ακινησία χειροτερεύει τον πόνο, να παίρνετε απλά παυσίπονα σύμφωνα με τις οδηγίες και να βάζετε ζεστό επίθεμα τυλιγμένο σε πετσέτα για έως 20 λεπτά κάθε φορά. Προειδοποιεί όμως να μην επινοείτε δικές σας έντονες ασκήσεις. Η ένεση κορτιζόνης μέσα στην άρθρωση είναι μια επιλογή που αναφέρουν τόσο το NHS όσο και η AAOS.

Όταν ο πόνος υποχωρεί και μένει η δυσκαμψία, κεντρικό ρόλο έχει η φυσικοθεραπεία με διατάσεις. Η AAOS τη θεωρεί την κύρια θεραπευτική σύσταση και αναφέρει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι βελτιώνονται με σχετικά απλές θεραπείες για τον πόνο και την κίνηση. Κατά το NHS, ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας διαρκεί συνήθως τουλάχιστον 6 εβδομάδες.

Αν ο ώμος μένει «κλειδωμένος» παρά τη συντηρητική αγωγή, συζητείται επέμβαση. Η AAOS περιγράφει την κινητοποίηση υπό νάρκωση και την αρθροσκοπική απελευθέρωση του θυλάκου, που συχνά συνδυάζονται. Με την αρθροσκόπηση ώμου ο χειρουργός, μέσα από μικρές τομές, κόβει τα σφιγμένα σημεία του θυλάκου. Η αποκατάσταση με φυσικοθεραπεία διαρκεί από 6 εβδομάδες έως 3 μήνες, ενώ τα άτομα με διαβήτη συχνά κρατούν κάποια δυσκαμψία και μετά το χειρουργείο.

Μπορεί να προληφθεί;

Η Mayo Clinic συνδέει την πάθηση με την ακινησία του ώμου κατά την ανάρρωση από τραυματισμό, κάταγμα στο χέρι ή εγκεφαλικό. Αν ο ώμος σας πρέπει να μείνει ακίνητος για κάποιο διάστημα, ρωτήστε τον γιατρό σας για ασκήσεις εύρους κίνησης που μπορείτε να κάνετε με ασφάλεια. Όσοι έχουν διαβήτη καλό είναι να γνωρίζουν τον αυξημένο κίνδυνο, ώστε να ζητήσουν νωρίς εκτίμηση όταν εμφανιστούν πόνος και δυσκαμψία.

Με λίγα λόγια

Ο παγωμένος ώμος θέλει υπομονή, αλλά όχι παθητική αναμονή. Η σωστή διάγνωση, η κίνηση μέσα στα όρια του πόνου και η φυσικοθεραπεία είναι η βάση. Όταν ο ώμος δεν ξεπαγώνει, ο ορθοπαιδικός θα συζητήσει μαζί σας αν και πότε έχει νόημα μια επέμβαση.

Πηγές

• NHS, Frozen shoulder. https://www.nhs.uk/conditions/frozen-shoulder/
• American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo), Frozen Shoulder – Adhesive Capsulitis. https://www.orthoinfo.org/diseases–conditions/frozen-shoulder
• Mayo Clinic, Frozen shoulder – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/frozen-shoulder/symptoms-causes/syc-20372684

Σχετικοί οδηγοί

Ροδόχρους νόσος: τι την πυροδοτεί και πώς φροντίζετε το δέρμαΚοκκινίζετε εύκολα, νιώθετε το πρόσωπο να «καίει» με ένα ζεστό ρόφημα ή στον ήλιο και βλέπετε...Τυχαίο μηνιγγίωμα: παρακολούθηση, χειρουργείο ή ακτινοθεραπεία;Πολλοί άνθρωποι κάνουν μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου για εντελώς άλλο λόγο και στο πόρισμα διαβάζουν μια λέξη...Πρόπτωση μιτροειδούς στο triplex: πώς ζείτε με το εύρημαΠολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν πρόπτωση μιτροειδούς εντελώς τυχαία: σε ένα triplex καρδιάς που έγινε για...