Απόλυση εργαζομένου: τι ισχύει και τι να ελέγξετε

Η λύση μιας σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου δεν είναι μια απλή ανακοίνωση. Ο νόμος ορίζει συγκεκριμένο τύπο, συγκεκριμένες υποχρεώσεις και συγκεκριμένες προθεσμίες, τόσο για την επιχείρηση όσο και για τον εργαζόμενο. Το κείμενο που ακολουθεί συγκεντρώνει όσα αναφέρουν οι επίσημες πηγές, ώστε να ξέρει κανείς τι να ελέγξει πρώτα.

Πότε η καταγγελία θεωρείται έγκυρη

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για να είναι έγκυρη η καταγγελία της σύμβασης αορίστου χρόνου από τον εργοδότη χρειάζονται τρία πράγματα μαζί: τήρηση του έγγραφου τύπου, καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης και καταχώριση της λύσης στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ή ασφάλιση του απολυόμενου. Αν λείπει κάποιο από αυτά, η εγκυρότητα της πράξης μπορεί να αμφισβητηθεί.

Το έγγραφο, δηλαδή, δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια. Είναι το κείμενο πάνω στο οποίο θα κριθεί αργότερα τι ακριβώς συνέβη, πότε και με ποιους όρους.

Με προειδοποίηση ή χωρίς

Ο νόμος αναγνωρίζει δύο δρόμους. Στην τακτική καταγγελία η σύμβαση λύεται αφού περάσει η προθεσμία προμήνυσης, η οποία κλιμακώνεται ανάλογα με την προϋπηρεσία και μπορεί να φτάσει έως τους τέσσερις μήνες. Σε αυτή την περίπτωση καταβάλλεται το μισό της αποζημίωσης που θα οφειλόταν χωρίς προειδοποίηση, ενώ ο εργαζόμενος μπορεί στο διάστημα αυτό να αναζητήσει και να αναλάβει άλλη εργασία.

Στην άτακτη καταγγελία η σύμβαση λύεται αμέσως με την επίδοση του εγγράφου και οφείλεται η πλήρης αποζημίωση. Η επιλογή ανάμεσα στους δύο δρόμους έχει άμεσο οικονομικό αποτύπωμα, γι’ αυτό και συχνά αποτελεί το πρώτο σημείο που εξετάζεται όταν κάποιος ζητά έλεγχο για απόλυση εργαζομένου.

Πώς προκύπτει η αποζημίωση

Το ΚΕ.Π.Ε.Α. της Γ.Σ.Ε.Ε. σημειώνει ότι η υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης γεννιέται εφόσον έχει συμπληρωθεί τουλάχιστον ένας χρόνος, δηλαδή δώδεκα μήνες υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης και τον χρόνο υπηρεσίας.

Στις τακτικές αποδοχές συνυπολογίζονται, πέρα από τον βασικό μισθό, όσες παροχές δίνονται τακτικά και μόνιμα. Ειδικά για την αποζημίωση απόλυσης λαμβάνονται υπόψη τα δώρα και το επίδομα αδείας, με σχετική προσαύξηση. Από την 1η Ιανουαρίου 2022 έχει καταργηθεί η διάκριση ανάμεσα σε υπαλλήλους και εργατοτεχνίτες, οπότε οι κανόνες εφαρμόζονται ενιαία.

Για εργαζόμενους με μειωμένο ωράριο, η αποζημίωση υπολογίζεται στις πραγματικές μειωμένες αποδοχές, που αποτελούν το κανονικό καθεστώς απασχόλησής τους. Όταν το ποσό υπερβαίνει τις αποδοχές δύο μηνών, ο νόμος επιτρέπει τμηματική καταβολή σε διμηνιαίες δόσεις.

Η αναγγελία στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ

Η δήλωση της καταγγελίας δεν γίνεται όποτε βολεύει. Μέσα από το gov.gr, η επιχείρηση υποβάλλει το έντυπο Ε6 στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ μέσα σε τέσσερις εργάσιμες ημέρες από την παράδοση του εγγράφου της καταγγελίας στον απολυόμενο. Η υποχρέωση ισχύει τόσο για την καταγγελία με προειδοποίηση όσο και για εκείνη χωρίς.

Για τον εργαζόμενο, το ίδιο έντυπο είναι και το πρακτικό αποδεικτικό της ημερομηνίας λύσης, το οποίο θα χρειαστεί στη συνέχεια σε κάθε επαφή με τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Πότε η απόλυση μπορεί να είναι άκυρη

Το Υπουργείο Εργασίας αναφέρει ρητά περιπτώσεις στις οποίες η καταγγελία είναι άκυρη: όταν οφείλεται σε δυσμενή διάκριση, όταν προκαλείται επειδή ο εργαζόμενος άσκησε νόμιμα δικαιώματά του και όταν αντίκειται σε ειδική διάταξη νόμου που τον προστατεύει. Η ακυρότητα δεν διαπιστώνεται αυτόματα, προϋποθέτει τεκμηρίωση και, συνήθως, δικαστική κρίση. Εδώ ακριβώς είναι που οι κανόνες του εργατικού δικαίου αποκτούν πρακτική σημασία, γιατί το βάρος απόδειξης και ο τρόπος διατύπωσης των ισχυρισμών αλλάζουν την εικόνα της υπόθεσης.

Οι προθεσμίες που δεν πρέπει να χαθούν

Το πιο κρίσιμο σημείο, και αυτό που στην πράξη κοστίζει περισσότερο, είναι ο χρόνος. Το Υπουργείο Εργασίας αναφέρει σύντομες προθεσμίες για τη δικαστική διεκδίκηση, με τρίμηνη προθεσμία για την προσβολή της άκυρης καταγγελίας και εξάμηνη για την αξίωση της αποζημίωσης καταγγελίας. Επειδή οι προθεσμίες αυτές τρέχουν από συγκεκριμένα γεγονότα και όχι από τη στιγμή που θα αποφασίσει κάποιος να ασχοληθεί, η καθυστέρηση μπορεί να ακυρώσει ακόμη και μια βάσιμη υπόθεση.

Τι αξίζει να κρατήσετε φάκελο

• Το έγγραφο της καταγγελίας, με την ημερομηνία επίδοσης.
• Τη σύμβαση εργασίας και κάθε τροποποίησή της.
• Αποδείξεις πληρωμής, εκκαθαριστικά μισθοδοσίας και τις τακτικές παροχές.
• Το αποδεικτικό υποβολής στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ.
• Γραπτή επικοινωνία που σχετίζεται με τους λόγους ή τον χρόνο της λύσης.

Ένας οργανωμένος φάκελος συντομεύει κάθε επόμενο βήμα, είτε πρόκειται για εξωδικαστική συνεννόηση είτε για προσφυγή.

Γενική ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή

Όσα περιγράφονται παραπάνω αποτυπώνουν το γενικό πλαίσιο όπως το παρουσιάζουν οι επίσημες πηγές κατά τον χρόνο σύνταξης του κειμένου. Η εργατική νομοθεσία τροποποιείται συχνά και κάθε περίπτωση κρίνεται με βάση τα δικά της δεδομένα, τη μορφή της σύμβασης, την προϋπηρεσία και το ιστορικό της σχέσης. Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια, χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος από αρμόδιο επαγγελματία και επιβεβαίωση των ισχυόντων στις επίσημες υπηρεσίες.

Πηγές

• Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Λύση Σύμβασης Εργασίας. https://ypergasias.gov.gr/ergasiakes-scheseis/atomikes-ergasiakes-sxeseis/lysi-symvasis-ergasias/
• gov.gr, Καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου (Εργάνη-Ε6). https://www.gov.gr/ipiresies/epikheirematike-drasterioteta/elektronikos-phakelos-epikheireses/kataggelia-sumbases-ergasias-aoristou-khronou-ergane-e6
• ΚΕ.Π.Ε.Α. Γ.Σ.Ε.Ε., Τρόπος Απόλυσης. https://www.kepea.gr/aarticle.php?id=117
• ΚΕ.Π.Ε.Α. Γ.Σ.Ε.Ε., Αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου. https://www.kepea.gr/article.php?id=2007

Σχετικοί οδηγοί

Επαγγελματικό Μασάζ Κατ Οίκον: Από Χαλαρωτικό και Λεμφικό μέχρι ΑθλητικόΗ αναζήτηση για ποιοτικές υπηρεσίες ευεξίας και χαλάρωσης στην πρωτεύουσα έχει φέρει στο προσκήνιο το Μασάζ...Τι είναι η προώθηση ιστοσελίδας;Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, η Προωθηση ιστοσελιδας αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για κάθε επιχείρηση που θέλει να...Ο Ολοκληρωμένος Οδηγός για Προμηθευτές Pet ShopΗ επιλογή αξιόπιστων Προμηθευτές για Pet Shop αποτελεί βασικό παράγοντα για την επιτυχία κάθε επιχείρησης που...