Φροντίδα χειροποίητων κοσμημάτων: καθαρισμός και φύλαξη

Ένα χειροποίητο κόσμημα έχει κάτι που δεν έχει το μαζικό προϊόν: τα μικρά σημάδια του χεριού που το έφτιαξε, το σχέδιο που δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς ίδιο, την αίσθηση ότι φοράς κάτι προσωπικό. Για να κρατήσει όμως τη λάμψη και τη μορφή του για χρόνια, χρειάζεται λίγη προσοχή στην καθημερινότητα. Οι περισσότερες φθορές δεν οφείλονται στη χρήση, αλλά σε μικρές συνήθειες: στο άρωμα που ψεκάζουμε πάνω του, στο συρτάρι όπου πετάμε τα δαχτυλίδια ή στην πισίνα με χλώριο.

Παρακάτω συγκεντρώνουμε πρακτικές οδηγίες για καθαρισμό, φύλαξη και σωστή χρήση, βασισμένες σε συστάσεις ιδρυμάτων συντήρησης, γεμμολογικών οργανισμών και δερματολόγων.

Γιατί μαυρίζει το ασήμι και τι το επιταχύνει

Η σκουρόχρωμη επιφάνεια που εμφανίζεται με τον καιρό στα ασημένια κοσμήματα δεν είναι βρωμιά. Σύμφωνα με το Canadian Conservation Institute, πρόκειται για θειούχο άργυρο, μια ένωση που σχηματίζεται όταν το ασήμι αντιδρά με αέρια που περιέχουν θείο. Στο ασήμι 925, που περιέχει και χαλκό, η επιφάνεια αυτή περιλαμβάνει και θειούχο χαλκό.

Το ίδιο ίδρυμα αναφέρει ως συνηθισμένες πηγές τέτοιων αερίων υλικά που βρίσκονται σε κάθε σπίτι:

• μάλλινα υφάσματα και τσόχα,
• λάστιχα, λαστιχάκια, γόμες και γάντια latex,
• ορισμένες τροφές, όπως τα αυγά,
• ορισμένες βαφές και δομικά υλικά.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η υγρασία. Το ασήμι μαυρίζει πιο γρήγορα όσο αυξάνεται η σχετική υγρασία, γι’ αυτό το Canadian Conservation Institute προτείνει φύλαξη σε ξηρό περιβάλλον, με σχετική υγρασία κάτω από 50%. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το μπάνιο δεν είναι το καλύτερο σημείο για την κοσμηματοθήκη.

Καθαρισμός: απαλά και με μέτρο

Ο πιο ασφαλής πρώτος καθαρισμός είναι και ο πιο απλός. Το Gemological Institute of America (GIA) αναφέρει ότι τα περισσότερα έγχρωμα πετράδια καθαρίζονται με χλιαρό νερό, ήπιο υγρό πιάτων και μαλακό βουρτσάκι. Μετά το ξέβγαλμα, το κόσμημα στεγνώνει με μαλακό πανί, ώστε να μη μείνουν σταγόνες στις εσοχές.

Για το ασήμι που έχει ήδη σκουρύνει, το Canadian Conservation Institute προτείνει ήπιες λύσεις:

• Πανάκια γυαλίσματος για ασήμι: είναι εμποτισμένα με λεπτό λειαντικό υλικό και θεωρούνται ήπια επιλογή.
• Αποφυγή γενικών γυαλιστικών μετάλλων: είναι πιο λειαντικά και αφαιρούν περισσότερο υλικό από όσο χρειάζεται.
• Προσοχή στα υγρά εμβάπτισης: αν χρησιμοποιηθούν, καλύτερα τοπικά με μπατονέτα και όχι με πλήρη βύθιση, για να μην υπάρξει υπερβολικός καθαρισμός.

Ένα σημείο που αξίζει να θυμάστε: κάθε γυάλισμα αφαιρεί μια ελάχιστη ποσότητα μετάλλου και μπορεί να φθείρει τις επιμεταλλώσεις. Σε κοσμήματα με επιχρύσωση ή επαργύρωση, το έντονο τρίψιμο καλό είναι να αποφεύγεται εντελώς. Επίσης, σε πολλά χειροποίητα σχέδια η σκουρόχρωμη απόχρωση στις εσοχές είναι σκόπιμη, για να αναδεικνύει το ανάγλυφο. Αν τη σβήσετε με γυάλισμα, αλλάζει ο χαρακτήρας του κομματιού.

Φύλαξη: κάθε κομμάτι στη θέση του

Η πιο συνηθισμένη αιτία γρατζουνιών είναι η επαφή των κοσμημάτων μεταξύ τους. Το GIA το λέει ξεκάθαρα: τα κοσμήματα δεν πρέπει να πετιούνται σε ένα συρτάρι ή πάνω στο κομοδίνο, γιατί έτσι γρατζουνίζονται. Προτείνει κοσμηματοθήκες με ξεχωριστές, επενδυμένες θέσεις για τα δαχτυλίδια και σημεία για να κρέμονται τα κολιέ, ώστε να μη μπερδεύονται οι αλυσίδες.

Για το ασήμι ειδικά, το Canadian Conservation Institute προτείνει φύλαξη σε σακουλάκια πολυαιθυλενίου που κλείνουν αεροστεγώς, με χαρτί χωρίς οξέα γύρω από το αντικείμενο. Μέσα στο σακουλάκι μπορεί να μπει και silica gel ή ενεργός άνθρακας, για να περιορίζεται η υγρασία και τα αέρια που προκαλούν μαύρισμα. Αν η κοσμηματοθήκη σας έχει μάλλινη επένδυση ή λαστιχένια στοιχεία, ένα απλό σακουλάκι για κάθε ασημένιο κομμάτι κάνει μεγάλη διαφορά.

Πότε βγάζουμε τα κοσμήματα

Πολλές φθορές συμβαίνουν σε λίγα λεπτά. Το GIA συστήνει να αφαιρούνται τα κοσμήματα πριν από την πισίνα με χλώριο και πριν από τη χρήση καθαριστικών του σπιτιού, αφού η αμμωνία και η χλωρίνη μπορούν να βλάψουν μέταλλα και πετράδια.

Αντίστοιχα, σύμφωνα με το GIA, λακ μαλλιών, λοσιόν, αρώματα και άλλα καλλυντικά περιέχουν ουσίες που μπορούν να καταστρέψουν μόνιμα την επιφάνεια ευαίσθητων υλικών όπως τα μαργαριτάρια. Ένας εύκολος κανόνας είναι «τελευταίο φοράμε το κόσμημα»: πρώτα κρέμα, άρωμα και χτένισμα, και μετά σκουλαρίκια, κολιέ και βραχιόλια.

Όταν το δέρμα αντιδρά: τι λένε οι δερματολόγοι

Αν μετά από λίγες ώρες εμφανίζεται κοκκινίλα ή φαγούρα στο σημείο επαφής, μία πιθανή αιτία είναι η αλλεργία στο νικέλιο. Η American Academy of Dermatology αναφέρει ότι πάνω από το 18% των ανθρώπων στη Βόρεια Αμερική είναι αλλεργικοί στο νικέλιο και ότι ο καλύτερος τρόπος να αποφύγει κανείς τα συμπτώματα είναι να αποφεύγει τα αντικείμενα που το περιέχουν.

Οι δερματολόγοι της AAD προτείνουν κοσμήματα χωρίς νικέλιο, υποαλλεργικά ή από υλικά όπως χειρουργικό ανοξείδωτο ατσάλι, χρυσό 18, 22 ή 24 καρατίων, ασήμι στερλίνας και πλατίνα. Για κοσμήματα που ήδη έχετε, αναφέρουν ως προσωρινή λύση ένα στρώμα διάφανου βερνικιού νυχιών στο σημείο επαφής, το οποίο όμως θέλει συχνή ανανέωση. Αν το εξάνθημα κάνει φουσκάλες, μολυνθεί ή επανέρχεται, η σύσταση είναι να το δει δερματολόγος.

Επιλογή με το βλέμμα στη διάρκεια

Η φροντίδα ξεκινά ουσιαστικά από την αγορά. Όταν διαλέγετε ελληνικά χειροποίητα κοσμήματα, αξίζει να ρωτήσετε από τι υλικό είναι φτιαγμένο το κάθε κομμάτι, αν έχει επιμετάλλωση και πώς προτείνει ο δημιουργός να καθαρίζεται. Ένα κολιέ, ένα ζευγάρι σκουλαρίκια ή ένα δαχτυλίδι σε ασημί ή χρυσή απόχρωση θα φέρεται διαφορετικά ανάλογα με το μέταλλο βάσης και το φινίρισμα, και ο κατασκευαστής είναι αυτός που το γνωρίζει καλύτερα.

Το GIA προτείνει επίσης τα πολύτιμα κοσμήματα να ελέγχονται από επαγγελματία κάθε έξι μήνες. Για τα καθημερινά κομμάτια, ένας γρήγορος έλεγχος στο σπίτι αρκεί: κουμπώματα που χαλαρώνουν, κρίκοι που ανοίγουν, πετράδια που κουνιούνται. Μια μικρή επισκευή στην ώρα της γλιτώνει ένα κόσμημα από απώλεια.

Συνοπτικά

Χλιαρό νερό με ήπιο σαπούνι, στέγνωμα με μαλακό πανί, ξεχωριστή θέση για κάθε κομμάτι, ξηρό σημείο φύλαξης και αφαίρεση πριν από πισίνα, καθαριστικά και καλλυντικά. Με αυτές τις λίγες συνήθειες, ένα χειροποίητο κόσμημα μπορεί να συνοδεύει τις εμφανίσεις σας για πολλά χρόνια, κρατώντας τον χαρακτήρα που το έκανε ξεχωριστό.

Πηγές

• Canadian Conservation Institute, Understanding how silver objects tarnish. https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/preventive-conservation/guidelines-collections/metal-objects/understanding-silver-tarnish.html
• Canadian Conservation Institute, Silver – Care and Tarnish Removal (CCI Notes 9/7). https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/conservation-preservation-publications/canadian-conservation-institute-notes/care-silver.html
• Gemological Institute of America, Tips on Caring for Jewelry. https://www.gia.edu/gia-news-research-tips-caring-jewelry
• American Academy of Dermatology, Nickel allergy: How to avoid exposure and reduce symptoms. https://www.aad.org/public/diseases/eczema/insider/nickel-allergy

Σχετικοί οδηγοί

Επώνυμα Γυναικεία Ρούχα Χονδρική από Ελληνικές Μάρκες Φορεμάτων OnlineΓια ένα κατάστημα ρούχων, η επιλογή προμηθευτή δεν είναι μόνο θέμα τιμής. Είναι θέμα ταχύτητας, επικοινωνίας...Ανακαλύψτε την Κομψότητα: Moschino Τσάντες, Σικ Φορέματα για Γάμο και για βάπτισηΗ πιο συχνή ερώτηση πριν από μια εκδήλωση δεν είναι «τι μου αρέσει» αλλά «τι ταιριάζει»....Παιδικά ρούχα: Φορέματα, παντελόνια, φόρμες, ζακέτες και πολλά άλλα για κορίτσια και αγόριαΗ γκαρνταρόμπα ενός παιδιού αλλάζει συνέχεια, και όχι μόνο επειδή το παιδί μεγαλώνει. Αλλάζει και ανάλογα...