Πολλοί άνθρωποι κάνουν μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου για εντελώς άλλο λόγο και στο πόρισμα διαβάζουν μια λέξη που δεν περίμεναν: μηνιγγίωμα. Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως ανησυχία. Στην πράξη, ένα μηνιγγίωμα που βρέθηκε τυχαία συχνά δεν χρειάζεται άμεση θεραπεία, χρειάζεται όμως σωστή εκτίμηση και ένα σαφές σχέδιο. Παρακάτω θα δείτε τι σημαίνει το εύρημα, ποιες είναι οι βασικές επιλογές και τι αξίζει να ρωτήσετε τον γιατρό σας.
Τι είναι το μηνιγγίωμα και γιατί βρίσκεται τυχαία
Το μηνιγγίωμα είναι όγκος που ξεκινά από τις μήνιγγες, δηλαδή τις μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Είναι ο συχνότερος πρωτοπαθής όγκος μέσα στο κρανίο. Τα περισσότερα μηνιγγιώματα είναι καλοήθη, μεγαλώνουν πολύ αργά και πολλά δεν αλλάζουν καθόλου μέγεθος. Δεν εξαπλώνονται σε άλλα σημεία του σώματος.
Σύμφωνα με ενημερωτικό φυλλάδιο του NHS, περίπου 2 με 3 στους 100 ανθρώπους έχουν ένα μηνιγγίωμα που δεν προκαλεί συμπτώματα. Είναι συχνότερο στις γυναίκες και ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία. Επειδή συχνά δεν δίνει κανένα σύμπτωμα, ανακαλύπτεται συνήθως όταν κάποιος κάνει απεικόνιση εγκεφάλου για άλλο ιατρικό λόγο. Γι’ αυτό λέγεται «τυχαίο εύρημα».
Τι εξετάζει ο γιατρός πριν προτείνει κάτι
Η απόφαση δεν βγαίνει μόνο από τη λέξη «μηνιγγίωμα» στο πόρισμα. Σύμφωνα με το Cleveland Clinic, το σχέδιο εξαρτάται από τα αποτελέσματα των εξετάσεων και από τον ίδιο τον ασθενή. Ο γιατρός λαμβάνει υπόψη:
- το μέγεθος του όγκου,
- τη θέση του και αν συνδέεται με τον εγκεφαλικό ιστό ή με φλέβες,
- αν υπάρχουν συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, προβλήματα όρασης ή επιληπτικές κρίσεις,
- την ηλικία, τη γενική υγεία, τον τρόπο ζωής και τους στόχους του ασθενή.
Με βάση αυτά, οι επιλογές είναι συνήθως τρεις: παρακολούθηση, χειρουργική αφαίρεση ή ακτινοβολία, με ακτινοχειρουργική ή με ακτινοθεραπεία.
Παρακολούθηση: η συχνότερη αρχή
Το ίδιο φυλλάδιο του NHS σημειώνει ότι τα τυχαία μηνιγγιώματα σπάνια χρειάζονται θεραπεία. Η παρακολούθηση ταιριάζει κυρίως σε μικρά μηνιγγιώματα χωρίς συμπτώματα. Σύμφωνα με το NYU Langone, ένα μικρό μηνιγγίωμα μπορεί να μη μεγαλώσει ποτέ ούτε να δώσει συμπτώματα, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερους ανθρώπους.
Το πρόγραμμα των ελέγχων το ορίζει ο γιατρός που σας παρακολουθεί. Ενδεικτικά, το NYU Langone αναφέρει επισκέψεις κάθε τρεις με έξι μήνες στην αρχή και, αν ο όγκος μένει σταθερός, περίπου μία φορά τον χρόνο. Στο πρωτόκολλο ενός νευροχειρουργικού κέντρου του NHS γίνεται νέα μαγνητική σε έναν χρόνο και άλλη μία στα πέντε χρόνια, αν δεν υπάρχει σημαντική αλλαγή. Αν ο όγκος μείνει ίδιος και μετά από αυτό, δεν χρειάζονται άλλες εξετάσεις. Στους νεότερους ανθρώπους η παρακολούθηση έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί ένα μηνιγγίωμα μπορεί να μείνει ήσυχο για χρόνια και μετά να αρχίσει να μεγαλώνει.
Πότε συζητείται το χειρουργείο
Η χειρουργική αφαίρεση μπαίνει στη συζήτηση όταν ο όγκος προκαλεί ή αναμένεται να προκαλέσει συμπτώματα, ή όταν μεγαλώνει γρήγορα. Κατά το Cleveland Clinic, ο στόχος είναι να αφαιρεθεί όσο περισσότερος όγκος γίνεται, με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια. Ανάλογα με τη θέση, η επέμβαση μπορεί να είναι ανοιχτή ή, σε όγκους της βάσης του κρανίου, ελάχιστα επεμβατική με ενδοσκόπιο.
Στη σελίδα για την αντιμετώπιση του μηνιγγιώματος του νευροχειρουργού Βασίλειου Ι. Βουγιούκα περιγράφεται η αφαίρεση με μικροχειρουργική τεχνική και νευροπλοήγηση, και σε επιλεγμένες περιπτώσεις με ελάχιστα επεμβατικές προσπελάσεις. Η ίδια σελίδα εξηγεί ότι ο βαθμός του όγκου (1, 2 ή 3) προκύπτει από την εξέταση του ιστού μετά το χειρουργείο και ότι ο βαθμός 1 είναι ο συχνότερος και καλοήθης. Σημειώνει επίσης ότι η επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο εγκεφάλου, έχει κινδύνους που εξαρτώνται από τη θέση του όγκου, και ότι τα φάρμακα δεν θεραπεύουν τον όγκο αλλά χρησιμοποιούνται για το οίδημα και την επιληψία.
Ακτινοχειρουργική και ακτινοθεραπεία
Σύμφωνα με το Cleveland Clinic, η ακτινοβολία προτείνεται για όγκους που είναι πολύ βαθιά ή πολύ μεγάλοι για να αφαιρεθούν με ασφάλεια. Η Καναδική Αντικαρκινική Εταιρεία προσθέτει ότι μπορεί να δοθεί όταν το χειρουργείο δεν μπορεί να αφαιρέσει τον όγκο ή όταν μένει υπόλειμμα μετά την επέμβαση. Οι μορφές της είναι η εξωτερική ακτινοθεραπεία και η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική, όπως το Gamma Knife, που γίνεται χωρίς τομή, χωρίς νοσηλεία και διαρκεί μία με δύο ώρες.
Σε ένα τυχαίο μηνιγγίωμα, η ακτινοχειρουργική μπορεί να είναι και εναλλακτική στην παρακολούθηση. Το NYU Langone αναφέρει ότι κάποιοι νεότεροι ασθενείς την επιλέγουν για να αποφύγουν ένα χειρουργείο αργότερα, αν ο όγκος μεγαλώσει. Σε μια αναδρομική μελέτη (IMPASSE) για τυχαία μηνιγγιώματα στην πρόσθια βάση του κρανίου, με 25 ασθενείς σε κάθε ομάδα, ο όγκος μεγάλωσε στην απεικόνιση στο 52% όσων έκαναν μόνο παρακολούθηση και σε κανέναν από όσους έκαναν ακτινοχειρουργική. Η ανάπτυξη όμως δεν προκάλεσε συμπτώματα, ενώ περίπου το 6% όσων ακτινοβολήθηκαν είχε συμπτώματα από τη θεραπεία, κυρίως πονοκέφαλο, που υποχώρησαν. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι και οι δύο δρόμοι είναι αποδεκτοί και ότι η επιλογή εξαρτάται από το κόστος, το άγχος και την προτίμηση του ασθενή.
Συμπτώματα που δεν περιμένουν τον επόμενο έλεγχο
Ένα τυχαίο μηνιγγίωμα συνήθως δεν αναμένεται να δώσει συμπτώματα. Αν όμως μεγαλώσει και πιέσει τον εγκέφαλο, το NHS συστήνει επικοινωνία με γιατρό για:
- επιληπτικές κρίσεις,
- πονοκεφάλους που επιδεινώνονται, είναι χειρότεροι το πρωί και δεν υποχωρούν με απλά παυσίπονα,
- αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος,
- θολή ή διπλή όραση.
Σε επείγουσα κατάσταση, η σωστή κίνηση είναι το πλησιέστερο τμήμα επειγόντων περιστατικών.
Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση για όλους. Στο ραντεβού με τον νευροχειρουργό αξίζει να έχετε μαζί τις εικόνες και το πόρισμα της μαγνητικής και να ρωτήσετε πόσο μεγάλος είναι ο όγκος και πού βρίσκεται, πότε θα γίνει ο επόμενος έλεγχος, ποια συμπτώματα πρέπει να σας κάνουν να επικοινωνήσετε νωρίτερα και τι θα άλλαζε το σχέδιο. Με σαφείς απαντήσεις, το τυχαίο εύρημα γίνεται κάτι που ξέρετε πώς να παρακολουθείτε.
Πηγές
- NHS Wessex Neurological Centre, Incidental meningioma. https://uhs.nhs.uk/Media/UHS-website-2019/Patientinformation/Brain-and-spine/Incidental-meningioma-3719-PIL.pdf
- NYU Langone Health, Watchful Waiting for Meningioma. https://nyulangone.org/conditions/meningioma/treatments/watchful-waiting-for-meningioma
- Cleveland Clinic, Get Meningioma Treatment. https://my.clevelandclinic.org/services/meningioma-treatment
- Canadian Cancer Society, Treatments for meningioma. https://cancer.ca/en/cancer-information/cancer-types/brain-and-spinal-cord/treatment/treatment-by-type/meningioma
- Cancers (PubMed Central), Comparison of Active Surveillance to Stereotactic Radiosurgery for the Management of Patients with an Incidental Frontobasal Meningioma – A Sub-Analysis of the IMPASSE Study. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8909178/
Σχετικοί οδηγοί
Πρόπτωση μιτροειδούς στο triplex: πώς ζείτε με το εύρημαΠολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν πρόπτωση μιτροειδούς εντελώς τυχαία: σε ένα triplex καρδιάς που έγινε για...
Ορμονοεξαρτώμενος καρκίνος μαστού: τι δείχνουν οι υποδοχείςΌταν μια γυναίκα λαμβάνει τη διάγνωση καρκίνου του μαστού, στο ιστολογικό αποτέλεσμα εμφανίζονται συχνά όροι όπως...
Πόνος μπροστά στο γόνατο: τι συμβαίνει στον χόνδροΟ πόνος στο μπροστινό μέρος του γόνατου, που δυναμώνει στις σκάλες ή μετά από πολλή ώρα...Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση