Polywood: από ανακυκλωμένο πλαστικό σε έπιπλο για έξω

Το polywood εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε καταλόγους επίπλων κήπου, δίπλα στο ραττάν, το αλουμίνιο και το ατσάλι. Η ονομασία θυμίζει ξύλο, όμως το υλικό δεν είναι ξύλο. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι, πώς σχετίζεται με το λεγόμενο πλαστικό ξύλο, τι δείχνει η έρευνα για τη συμπεριφορά του σε ζέστη και κρύο και τι σημαίνει η ανακύκλωση πλαστικών για τα έπιπλα εξωτερικού χώρου.

Polywood τι είναι: η βασική ιδέα

Με τον όρο polywood περιγράφεται συνήθως ένα υλικό που μοιάζει με ξύλο στην όψη και στη μορφή, σε σανίδες και προφίλ, αλλά φτιάχνεται από πλαστικό, συχνά από ανακυκλωμένο πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE). Ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια του πλαστικού ξύλου (plastic lumber), δηλαδή υλικών που κατασκευάζονται από πλαστικό με διαστάσεις και χρήσεις αντίστοιχες με εκείνες της ξυλείας.

Για να καταλάβει κανείς γιατί ένα τέτοιο υλικό στέκεται σε έπιπλο, αξίζει να δει τι είναι το πλαστικό. Σύμφωνα με το Recharge Greece, το πλαστικό αφορά μια κατηγορία υλικών που ονομάζονται πολυμερή. Τα συνθετικά πολυμερή αποτελούνται από μακριές αλυσίδες ατόμων, συχνά πολύ μακρύτερες από όσες υπάρχουν στη φύση, και είναι το μήκος αυτών των αλυσίδων και ο τρόπος που παρατάσσονται που τα κάνουν ισχυρά, ελαφριά και εύκαμπτα. Αυτός ο συνδυασμός είναι ακριβώς ό,τι ζητάμε από ένα έπιπλο που μένει έξω.

Γιατί χρησιμοποιείται σε εξωτερικούς χώρους

Η ερευνητική ομάδα των Carroll, Stone και συνεργατών, σε μελέτη για σανίδες deck από ανακυκλωμένο HDPE, σημειώνει ότι το πλαστικό ξύλο χρησιμοποιείται για να αντικαταστήσει το ξύλο σε ορισμένες κατασκευές, κυρίως σε εξωτερικές εφαρμογές, επειδή θεωρείται ότι αντέχει καλύτερα στις καιρικές συνθήκες από το ξύλο. Αξίζει να προσέξουμε τη διατύπωση: οι ερευνητές γράφουν ότι αυτό θεωρείται, και ακριβώς γι’ αυτό μελέτησαν πιο προσεκτικά τις μηχανικές του ιδιότητες.

Στην πράξη, για ένα έπιπλο κήπου αυτό σημαίνει ότι το polywood είναι υποψήφιο υλικό για χώρους με ήλιο, βροχή και υγρασία, όπου το φυσικό ξύλο ζητά συχνή φροντίδα. Δεν σημαίνει όμως ότι είναι άτρωτο ή ότι συμπεριφέρεται όπως το ξύλο σε κάθε φορτίο.

Ζέστη, κρύο και αντοχή: τι έδειξαν οι δοκιμές

Στη μελέτη, τυπικές σανίδες 1 × 6 με σύστημα πατούρας δοκιμάστηκαν σε πολλές μηχανικές ιδιότητες, σε θερμοκρασία -23,3°C για να προσομοιωθεί ο χειμώνας και σε 40,6°C για να προσομοιωθεί το καλοκαίρι. Σε όλες τις περιπτώσεις η αντοχή και η ακαμψία ήταν χαμηλότερες στη υψηλή θερμοκρασία. Γι’ αυτό οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι τιμές της ζέστης είναι εκείνες που πρέπει να καθορίζουν τον σχεδιασμό.

Για όποιον βάζει έπιπλα σε μια ηλιόλουστη βεράντα ή δίπλα σε πισίνα, το συμπέρασμα είναι πρακτικό:

• Το καλοκαίρι είναι η πιο απαιτητική περίοδος για το υλικό, όχι ο χειμώνας.
• Ένα έπιπλο που φορτώνεται συχνά, όπως καρέκλα ή πάγκος, πρέπει να έχει σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη τη συμπεριφορά στη ζέστη.
• Η ακαμψία μετράει: ένα στοιχείο που φαίνεται σταθερό σε δροσερή μέρα μπορεί να υποχωρεί λίγο περισσότερο σε καύσωνα.

Γιατί το πάχος έχει σημασία

Οι ερευνητές χαρακτήρισαν το πλαστικό ξύλο καλό δομικό υλικό, αλλά τόνισαν ότι δεν είναι σωστό να αντικαθίσταται απλώς ένα ξύλινο κομμάτι με πλαστικό ίδιων διαστάσεων. Το πλαστικό ξύλο δεν είναι τόσο ισχυρό και άκαμπτο όσο το ξύλο, οπότε χρειάζονται μεγαλύτερες διατομές για την ίδια αντοχή. Επειδή το μέτρο ελαστικότητας είναι πολύ χαμηλότερο, τα στοιχεία που δέχονται θλίψη, όπως τα πόδια, μπορεί να χρειάζονται αισθητά μεγαλύτερο μέγεθος για να μη λυγίσουν.

Αυτό εξηγεί γιατί τα έπιπλα polywood συχνά έχουν πιο χοντρά πόδια και φαρδύτερες σανίδες. Όταν συγκρίνετε μοντέλα, το πάχος δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής. Αν θέλετε να δείτε πώς στέκεται το polywood απέναντι σε ραττάν, αλουμίνιο και ατσάλι σε αντοχή, συντήρηση, βάρος και κόστος, υπάρχει αναλυτικός οδηγός με θέμα polywood τι είναι και πώς συγκρίνεται με άλλα υλικά επίπλων κήπου, με συγκριτικό πίνακα για γρήγορη αναφορά.

Ανακύκλωση πλαστικών και έπιπλα εξωτερικού χώρου

Η χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού σε έπιπλα συνδέεται με ένα ευρύτερο πρόβλημα. Το Recharge Greece αναφέρει ότι ένα από τα προβλήματα που προκύπτουν από τη μη ανακύκλωση των πλαστικών είναι τα μικροπλαστικά, δηλαδή μικροσκοπικά σωματίδια μικρότερα από 5 χιλιοστά, που προέρχονται και από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών και μπορεί να είναι επιβλαβή για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.

Όταν πλαστικό που διαφορετικά θα κατέληγε στα απορρίμματα μετατρέπεται σε ανθεκτικό προϊόν μακράς χρήσης, όπως μια καρέκλα ή ένα τραπέζι, παίρνει μια δεύτερη ζωή. Η ίδια πηγή δίνει έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση και στην επιλογή ανθεκτικών υλικών αντί για αντικείμενα μίας χρήσης. Ένα έπιπλο που κρατά πολλές σεζόν ταιριάζει σε αυτή τη λογική, με την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιείται πραγματικά για χρόνια.

Φροντίδα όταν το χρώμα κουράζεται

Ακόμη και τα ανθεκτικά πλαστικά μπορεί να δείξουν σημάδια ξεθωριάσματος με τον καιρό. Για σκληρά πλαστικά που έχουν ξεθωριάσει ελαφρά, το Recharge Greece προτείνει σαπουνόνερο και γυαλόχαρτο: απαλό τρίψιμο του οξειδωμένου εξωτερικού στρώματος, με το σαπούνι να δρα ως λιπαντικό ώστε να αποφεύγονται οι γρατσουνιές. Για βαθύτερη αλλαγή, αναφέρει και τη βαφή για πλαστικά. Πριν από οποιαδήποτε επέμβαση, καλό είναι να δοκιμάσετε σε σημείο που δεν φαίνεται και να ελέγξετε τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Συνοψίζοντας, το polywood είναι πλαστικό ξύλο, συχνά από ανακυκλωμένο HDPE, που επιλέγεται για εξωτερικούς χώρους επειδή θεωρείται ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες. Η έρευνα δείχνει ότι η ζέστη μειώνει την αντοχή του και ότι χρειάζεται μεγαλύτερες διατομές από το ξύλο, οπότε η καλή σχεδίαση και το σωστό πάχος είναι αυτά που κάνουν τη διαφορά σε ένα έπιπλο που θα μείνει έξω για χρόνια.

Πηγές

• bearworks.missouristate.edu, "Structural properties of recycled HDPE plastic lumber decking planks" by Douglas R. Carroll, Robert B. Stone et al. https://bearworks.missouristate.edu/articles-cnas/2181/
• Recharge Greece, Πλαστικό: Ανακύκλωση, Μείωση και Επαναχρησιμοποίηση. https://rechargegreece.gr/waste-streams/plastic/

Σχετικοί οδηγοί

Ματ πλακάκια στο δάπεδο μπάνιου: νερό, χρώμα και πρότυπαΤο δάπεδο του μπάνιου είναι ίσως η πιο απαιτητική επιφάνεια ενός σπιτιού. Βρέχεται καθημερινά, καθαρίζεται συχνά...Τυχερή γάτα: ιαπωνική ή κινέζικη; Τι δείχνει η ιστορία τηςΤη βλέπουμε σε ταμεία εστιατορίων, σε βιτρίνες και σε ράφια σπιτιών: μια γάτα καθιστή, με το...Αντιηλιακές μεμβράνες για το σπίτι: ζέστη, UV και ιδιωτικότηταΤο καλοκαίρι στην Ελλάδα κρατά πια σχεδόν μισό χρόνο και τα μεγάλα τζάμια, που τον χειμώνα...